خانه / مقالات / پایه‌های مصلحت ثروت در خطبه‌ای از عمربن‌خطاب

پایه‌های مصلحت ثروت در خطبه‌ای از عمربن‌خطاب

پایه‌های مصلحت ثروت در خطبه‌ای از عمربن‌خطاب

مصلحت ثروت در سه چیز است:
عمر بن خطاب در خطبه‌ای می فرماید:

(ألا وإنی ما وجدت صلاح هذا المال إلا بثلاث أن یوخذ من حق ویعطی فی حق ویمنع من باطل).
«بدانید که من مصلحت این مال را در بیشتر از سه چیز نیافتم اینکه به حق گرفته شود، به حق پرداخته شود و از باطل منع گردد».

دریائی از سیاست مالی است که حضرت عمربن الخطاب ما را به سوی آن می برد.

مردم با حیرت در تعریف سیاست مالی و سوسیالیستی و کمونیستی و سرمایه داری و نظام اقتصادی دور زده و چیزی دستگیرشان نشد. اما تنها عمر است که نه سرگردان شد و نه دور زد. چون در دریائی از نور شنا می کند. این عمر است که اقتصاد خود را در قالب عجیب ترین و غریب ترین خطابه ها آشکار می سازد کلماتی معدود و جامع که شامل همه چیز می شود.

(ألا وانی ما وجدت صلاح هذا المال إلا بثلاث) «هان ای مردم بدانید که من مصلحت این مال را جز در سه چیز نیافتم»!!

عمر رضی الله عنه خلاصه تجربه های خود را بیان می دارد … تجربه هائی که در ظرف ده سال تمام حکومت بر جهان، و ملتهای غالب و مغلوب، با افکار و نظرات متفاوت بیان می دارد … این خلاصه تجربه های آن بزرگمرد است.

ـ (أن یؤخذ من حق) «اینکه مال از حق گرفته شود». اینکه از راه حق و حلال و از چیزی که خداوند آن را حلال کرده باشد گرفته شود و از حرام نباشد. پس بر دولت لازم است که اموال خود را از راه مشروع بدست آورد، همچنین بر ملت لازم است که ثروتها را از راه مشروع بدست آورد. دولت حق ندارد که مال را از راه حرام جمع کند همچنین فرد هم حق جمع آوری مال از راه حرام را ندارد. این اولین پایه در مصلحت مال است پس پایه دوم کدام است ؟

ـ(ویعطی فی حق) «و در راه حق داده شود». در راه حلال خرج شود … .
بر دولت و ملت لازم است که اموال خود را در راه مشروع مصرف کند.

ـپایه سوم در مصلحت مال چیست؟
(ویمنع من باطل) «و از باطل منع گردد …» جائز نیست که دولت اموال خود را در راه باطل و در راه حرام خرج کند. و همچنین هیچ فردی حق ندارد که اموال خود را در راه نامشروع صرف کند.

این خلاصه تجربه ی قهرمان حق، و قهرمان سیاست و قهرمان اقتصاد می باشد. او تجربه خود را برابر مردم و نسلهای متمادی تا روز قیامت گذارده است. مذهب و روش اقتصادی کامل که بر هر مذهب اقتصادی دیگر ساخته بشر چه در قدیم و چه در آینده برتری و تفوق دارد.

مال! آن بتی که به جای خداوند سبحانه و تعالی پرستیده می شود … چطور آن را حل کنیم … این مشکل را چطور از بین ببریم.

(أن یوخذ من حق، ویعطی فی حق ویمنع من باطل) «این که از حق گرفته شود و به حق داده شود و از باطل منع گردد».

کلماتی جامع … اقیانوسهائی در چند قطره … یا چند قطره از اقیانوسهای بزرگ!

حضرتش گفتاری برای کسی نگذاشته … کمونیستها و سرمایه دارها و کسانی که میان این دو هستند حق ندارند ادعا کنند که تا درجه عمر و تجربه ی عمر رسیده باشند.

عمر بر نظامی می رود که پروردگار زمین و آسمان آن را وضع کرده و فرستاده پروردگار زمین و آسمان آن را ترسیم کرده است. غیر از این او خود تجربه را به چشم خود دیده، در ظرف ده سال آن را بر بزرگترین قسمت از جهان آنروز تطبیق نموده است.

در حضرت او دو بزرگواری و افتخار جمع شده؛ گرفتن طرح از آسمان و عمل کردن به آن طرح در بزرگترین قسمت زمین، و از اینجاست که تجربه قاطع و جدی و همیشگی و دائمی او آمد و طوری آمد که قانونی عام شد و همانند حقیقت و آسمان دائمی و شفاف ماند. او همانند سخنرانان و شاعران و فلاسفه که تجربه را ندیده و نچشیده اند سخن نمی گوید و همچنین سخنان او مانند حرفهای ستمگران و متعصبین ماده پرست که بر طریق خداوند نباشند نیست. برای او وسایل رسیدن به حقیقت کلی جمع شده است.
هدایت و نور آسمان … تجربه و تطبیق زمین …

مذهب او حقی است که حرف میزند، یا گفتاری است که تحقق می پذیرد.

و من فریاد زده و صدا می زنم و سیاستمداران خود را و امت خود را مخاطب قرار میدهم در حالی که ما در بهترین روزهای افتخار زندگی می کنیم، باید آن کلمات جاویدان را نگهداریم و همیشه آن را تکرار کنیم، و هرگاه کسی از ما سؤال کرد که مذهب اقتصادی شما کجاست؟ به شتاب جواب می دهیم:

(أن یوخذ من حق، ویعطی فی حق ویمنع من باطل) «اینکه از حق گرفته و جمع شود، و در راه حق و حلال مصرف شود و از باطل و حرام منع گردد»

 

منبع: بعضی از خطبه‌های عمر ابن خطاب رضی الله عنه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سئوال امنیتی: لطفا جواب معادله را بنویسید *