خانه / اهل بیت / فضایل اهل بیت به استناد کتاب و سنت

فضایل اهل بیت به استناد کتاب و سنت

 فضایل اهل بیت به استناد کتاب و سنت

تهیه و گردآوری: محمد عبدالطیف

در این مقاله به بررسی فضائل اهل بیت پیامبر صلی الله علیه وسلم با استناد به قرآن و احادیث نبوی خواهیم پرداخت.بطور کلی فضائل اهل بیت رضوان الله علیهم اجمعین را می توان به دو بخش فضائل عمومی و فضائل خصوصی تقسیم نمود.یعنی فضائل اهل بیت در قرآن و سنت بطور کلی و فضائل بعضی از اهل بیت بطور خصوصی که در نصوص شرعی وارد شده اند.

الف)فضائل عمومی:

  • فضائل اهل بیت در قرآن:

تردیدی نیست که در مورد جایگاه والای اهل بیت و پاک‌ کردن آنها و دور ساختن پلیدی از آنان نصوص واضح و روشنی در چند جای قرآن آمده است.

– آیه تطهیر:

خداوند متعال می‌فرماید: « وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّهِ الأولَى وَأَقِمْنَ الصَّلاهَ وآتِینَ الزَّکَاهَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا (٣٣)وَاذْکُرْنَ مَا یُتْلَى فِی بُیُوتِکُنَّ مِنْ آیَاتِ اللَّهِ وَالْحِکْمَهِ إِنَّ اللَّهَ کَانَ لَطِیفًا خَبِیرًا (٣۴) احزاب(۳۳-۳۴)

«و در خانه‏هاى خود بمانید، و همچون دوران جاهلیت نخستین (در میان مردم) ظاهر نشوید، و نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید; خداوند فقط مى‏خواهد پلیدى و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملا شما را پاک سازد».

این آیه منبع و سرچشمه فضایل اهل بیت نبوی است، که خداوند آنان را با این آیه شرافت و کرامت بخشیده و پاک گردانده و پلیدی از قبیل کارهای زشت و اخلاق ناپسند را از آنان دور ساخته است، و در صحیح مسلم از عایشه رضی الله عنها روایت شده است که می‌گوید: (در صبح یکی از روزها پیامبر ص در حالی که پارچه‌ای کتانی بافته شده از موی سیاه بر تن داشت بیرون آمد، آنگاه حسن آمد و پیامبر او را داخل چادر نمود، سپس حسین و فاطمه و علی با فاصله کوتاهی از یکدیگر به ترتیب آمدند و پیامبر هر یک را داخل چادر قرار داد و فرمود:( إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا )(الأحزاب: ۳۳).«خداوند فقط مى‏خواهد پلیدى و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملا شما را پاک سازد».

– آیه مباهله:

خداوند می‌فرماید: « فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَهَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ »( آل عمران-۶١)

یعنی:« هرگاه بعد از علم و دانشی که به تو رسیده است باز با تو به ستیز پرداختند ، بدیشان بگو: بیایید ما فرزندان خود را دعوت می کنیم و شما هم فرزندان خود را فرا خوانید. و ما زنان خود را دعوت می کنیم وشما هم زنان خود را فرا خوانید و ما خود را آماده می سازیم و شما هم خود را آماده سازید سپس دست دعا به سوی خدا بر می داریم ونفرین خدا را برای دروغگویان تمنا می نما ییم ».

این آیه فضیلت بزرگی بر آل عباس است در صحیح مسلم از سعد بن ابی وقّاص روایت است که گفت: «وقتی این آیه نازل شد که: ﴿ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ )(آل عمران: ۶۱).

پیامبر علی و فاطمه و حسن و حسین را خواست و گفت بار خدایا اینها اهل و خانواده من هستند.

– آیه‌ی که‌ خداوند فرموده‌: )قُلْ لا أَسْالکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً الا المَوَدَّهَ فِی القُرْبَى( (الشورى: ٢٣).

«بگو: بر (رساندن) آن مزدی از شما در خواست نمی کنم، ولی باید در میان خویشاوندان دوستی پیشه کنید».

ابن تیمیه می گوید: “مراد از کلمه‌ی «قربی» اهل بیت می‌باشند، که‌ پیامبر صلی الله علیه وسلم از امت اسلامی خواسته‌ آنها را مورد محبت و احترام و اکرام قرار دهند، و این، یک حق است که‌ باید در برابر آنها انجام داده‌ شود، زیرا امت اسلامی در برابر افراد صالح و پایدار بر دین خدا از اهل بیت پیامبر صلی الله علیه وسلم حقی دارند که‌ باید آن را مراعات نمایند و به‌ مقتضای شریعت اسلامی آنها را مورد محبت، مودت، احترام و بزرگداشت قرار دهند([۱]).”

و اما اینکه بعضی هوا پرستان (القربی) را در آیه به فاطمه و علی رضی الله عنهما و اولاد آنان اختصاص می دهند درست نیست و ادعایی بی دلیل است، زیرا آیه کریمه مکی است، و ازدواج علی با فاطمه رضی الله عنهما در مدینه انجام گرفته است.

  • فضائل اهل بیت در احادیث صحیح نبوی:

– امام مسلم در صحیحش (شماره ۲۲۷۶) از واثله بن اسقع رضی الله عنه روایت می کند که فرمود: از رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمودند:

«خداوند کنانه را از نسل اسماعیل و قریش را از کنانه و بنی هاشم را از قریش و مرا از بنی هاشم برگزید».

– حدیث عایشه صدیقه در فضیلت اهل بیت:

امام مسلم در صحیحش (شماره ۲۴۲۴) از ام المؤمنین عایشه صدیقه رضی الله عنها روایت می کند که فرمود:

«پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم در حالی که کسایی که از موی سیاه بافته شده بود بر خود داشتند هنگام چاشت از خانه بیرون رفتند، حسن ابن علی آمد او را باخود داخل کردند،‌ سپس حسین آمد با ایشان داخل شد، سپس فاطمه آمد او را داخل کردند، سپس علی آمد او را هم داخل کردند، ‌آنگاه این آیه را تلاوت فرمودند:

) إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً( احزاب:۳۳

«ای اهل بیت! جز این نیست که خداوند می خواهد پلیدی را از شما دور کند و چنانکه باید شما را پاکیزه گرداند».

– حدیث سعد بن ابی وقاص در فضیلت اهل بیت:

امام مسلم در صحیحش (شماره ۲۴۰۴) از سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه روایت می کند که فرمود: هنگامی که آیه کریمه ) فَقُلْ تَعَالوْا نَدْعُ أَبْنَاءَ نَا وَأَبْنَاءَکُمْ(ال عمران:۶۱

«بگو: بیایید تا فرزندانمان و فرزندانتان فرا خوانیم» نازل گردید رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم، علی و فاطمه و حسن و حسین را فرا خواندند و فرمودند: (اللهم هؤلاء أهل بیتی) پروردگارا! اینها اهل بیت من هستند.

– وقتی که‌ عباس بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدمناف به‌ پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داد که‌ برخی از قریش صله‌ی رحم را در حق آنها ترک کرده‌ و با آنها نیکی نمی‌کنند، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «والذی نفسی بیده».‌‌ (سوگند به‌ کسی که‌ جان من در دست او است) «لا یؤمنون» (ایمانشان کامل نخواهد شد). «حتى یحبوکم لله‌ ولقرابتی» (تا وقتی که‌ شما را به‌ خاطر دست‌یابی به‌ دو چیز دوست نداشته‌ باشند:

نخست: به‌ خاطر خدا؛ زیرا اهل بیت، اولیا و دوستان خدا هستند.

دوم: به‌ خاطر خویشاوندی با پیامبر ص، زیرا دوست داشتن آنها راهی است برای کسب رضایت پیامبر صلی الله علیه وسلم و احترام از ایشان).

– حدیث زید بن ارقم در فضیلت اهل بیت:

امام مسلم در صحیحش (۲۴۰۸) با سند خودش از یزید بن حیان روایت می کند که گفت:

«من و حصین بن سبره و عمر بن مسلم نزد زید بن ارقم رفتیم، وقتی نشستیم حصین به او گفت: زید! تو خیر بسیاری بدست آوردی، پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم را دیدی و حدیث ایشان را شنیدی و با ایشان جهاد کردی، و پشت سر ایشان نماز خواندی، براستی که تو خیر بسیاری بدست آوردی، زید! از آنچه از رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم شنیده ای برایمان بیان کن فرمود: برادرزاده من! عمرم زیاد شده، و از آن زمان مدت زیادی گذشته، بعضی از آنچه که از رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم بیاد داشتم فراموش کرده ام پس هر چه برایتان بیان کردم قبول کنید، و هر چه نتوانستم وادارم نکنید، سپس فرمود:

روزی رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم در سر چشمه ای که بین مکه و مدینه واقع است و خمّ نامیده می شود در میان ما به ایراد خطبه پرداختند، حمد و ثنای پروردگار را بیان فرموده و موعظه کرده و پند دادند، سپس فرمودند:

(أما بعد أیها الناس ! فإنما أنا بشر یوشک أن یأتی رسول ربی فأجیب و أنا تارک فیکم ثقلین أولهما کتاب الله فیه الهدی والنور فخدوا بکتاب الله و استمسکوا به فحث علی کتاب الله و رغب فیه ثم قال وأهل بیتی أذکرکم الله فی أهل بیتی أذکرکم الله فی أهل بیتی، أذکرکم الله فی أهل بیتی، فقال له حصین و من أهل بیته یا زید؟ ألیس نساءه من أهل بیته قال نساءه من أهل بیته ولکن أهل بیته من حرم الصدقه بعده قال و من هم؟ قال هم آل علی و آل عقیل و آل جعفر و آل عباس، قال کل هؤلا حرم الصدقه؟ قال نعم!)

« اما بعد: ای مردم! جز این نیست که من مانند شما بشری هستم، عنقریب قاصد پروردگارم خواهد آمد و من دعوتش را خواهم پذیرفت.- پس اینک که دارم می روم- در میان شما دو چیز می گذارم یکی کتاب الله که در آن هدایت و نور است، پس کتاب الله را فراگیرید و به آن چنگ بزنید، آنگاه درباره قرآن کریم ترغیب و تشویق نمودند، سپس فرمودند: و اهل بیتم، به شما درباره اهل بیتم سفارش می کنم، به شما درباره اهل بیتم سفارش می کنم، به شما درباره اهل بیتم سفارش می کنم، حصین پرسید زید! اهل بیت حضرتش کیست؟ مگر همسرانش از اهل بیتش نیستند فرمود: همسرانش از اهل بیتش هستند و لیکن اهل بیتش کسانی هستند که بعد از ایشان صدقه بر آنان حرام است کما اینکه در حیات حضرتش حرام بوده است، پرسید آنها کیستند؟ فرمود: آل علی و آل عقیل و آل جعفر و آل عباس، سپس پرسید بر همه اینها صدقه حرام است فرمود: بله و در روایت دیگری آمده است که گفتیم اهل بیتش کیست؟ همسرانش؟ فرمود خیر، زن مدتی با مرد زندگی می کند وقتی طلاقش می دهد او به نزد پدر و اقوامش بر می گردد، اهل بیتش اصل و نسلش هستند که بعد از ایشان هم صدقه بر آنان حرام است».

اینجا به چند نکته باید اشاره کنیم:

اول: اینکه ذکر علی و فاطمه و دو فرزند شان رضی الله عنهم اجمعین در حدیث کساء و مباهله که گذشت دلالت بر انحصار اهل بیت به آنها نمی کند. آنچه می رساند این است که آنان خصوصی ترین افراد، و اهل بیت درجه یک ایشان هستند، و اینکه اینها اولین کسانی هستند که لفظ اهل بیت آنها را شامل می شود چنانکه قبلا هم اشاره کردیم.

دوم: اینکه ذکر آل عقیل و آل علی و آل جعفر و آل عباس در حدیث گذشته دلالت بر این نمی کند که صدقه فقط بر اینها حرام است، بلکه بر هر زن و مرد مسلمان از نسل عبدالمطلب حرام است، و حدیث عبدالمطلب بن ربیعه بن الحارث بن عبدالمطلب که در صحیح مسلم گذشت همه فرزندان و نوادگان ربیعه بن الحارث بن عبدالمطلب را در بر می گیرد.

سوم: استدلال از کتاب و سنت در مورد اینکه همسران پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم از اهل بیتش هستند و لذا صدقه بر آنها حرام است گذشت.

در حدیث زید آمد که بنا بر روایت اول آنان در اهل بیت داخل و بنا بر روایت دوم داخل نیستند،‌ باید گفت: که معتبر روایت اول است، و روایت دوم که بر اساس آن همسران در آل بیت داخل نمی شوند بر همسران دیگر انطباق دارد و نه بر همسران خود حضرت رسول صلى الله علیه و آله و سلم.

همسران ایشان رضی الله عنهن حالت استثنایی دارند زیرا رابطه آنها با حضرتش به نسب شباهت دارد چونکه رابطه آنها با ایشان قطع نمی شود و پس از مرگ هم ادامه دارد، آنها همچنانکه در دنیا همسران حضرت بودند در آخرت نیز همسران ایشان خواهند بود، چنانکه توضیح آن در سخنان ابن قیم رحمه الله علیه گذشت.

چهارم: اینکه اهل سنت و جماعت وصیت رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم را که در حدیث فوق گذشت به نحو کامل اجراء می کنند و در این زمینه بسیار مؤفق هستند، زیرا آنها همه اهل بیت را دوست می دارند، و با همه شان محبت ومودت دارند و با عدالت و انصاف آنان را در جایگاه شایسته خود شان می گذارند.

-حدیث تشهد و درود بر اهل بیت:

امام احمد در مسندش (۵/۳۷۴) از عبدالرزاق از معمر از ابن طاووس از ابی بکر بن محمد بن عمرو بن حزم از مردی از اصحاب پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم روایت می کند که رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم می فرمودند:

(اللهم صل على محمد و على أهل بیته و على أزواجه وذریته کما صلیت على إبراهیم إنک حمید مجید و بارک على محمد و على أهل بیته و على أزواجه و ذریته کما بارکت على إبراهیم إنک حمید مجید)

ابن طاوس می فرماید: پدرم نیز چنین درود می فرستاد.

امام بخاری و امام مسلم و اصحاب سنن اربعه از همه رجال اسناد قبل از صحابی حدیث روایت کرده اند، شیخ البانی در کتاب روش نماز پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم می فرماید: (مسند امام احمد و طحاوی بسند صحیح)

یک توضیح لازم

و اما ذکر درود و سلام بر ازواج و ذریه در صحیحین نیز از حدیث ابی حمید ساعدی رضی الله عنه ثابت است. اما این دلالت نمی کند که آل بیت منحصر به ازواج و ذریه باشند بلکه دلالت به این امر دارد که آنها بطور اکید در اهل بیت داخلند. و به هیچ عنوان از این دائره خارج نیستند و عطف ازواج و ذریه بر اهل بیت ایشان در حدیث گذشته از باب عطف خاص بر عام است.

ب) فضائل خصوصی اهل بیت:

۱-علی ابن ابی طالب رضی الله عنه:

در سال هفتم هجری را می‌آورد. ایشان مى‏گویند: بخاری و مسلم هر دو از سهل بن سعد رضی الله عنه روایت کرده‏اند که: رسول خدا صلی الله علیه وسلم در روز خیبر می‌گفت: «پرچم اسلام را به کسی مى‏دهم که خدا و رسولش را دوست دارد، و خدا و رسولش نیز او را دوست دارند، خداوند خیبر را به دست او فتح خواهد کرد. مردم آن شب را با بحث و گفتگو که پرچم به کدام یک از آنها داده مى‏شود به سر بردند. وقتی که صبح شد پیش پیامبر رفتند و هر یک امیدوار بودند که پرچم به او داده شود. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: علی بن ابی طالب کجاست؟ گفتند: چشمش درد مى‏کند، دستور داد علی را برایش احضار نمودند، در چشمانش، آب دهان ریخت، بلافاصله بهبود یافت طوریکه گویا هرگز بیمار نبوده است، آنگاه پیامبر صلی الله علیه وسلم پرچم را به او داد و فرمود: با تأنی، نزد آنان برو تا بدانجا برسی. سپس، آنها را به اسلام ‌دعوت کن و از دستورات خدا با خبر ساز. سوگند به خدا، اگر یکی از آنان بوسیله تو هدایت شود، برایت از شتران سرخ رنگ، بهتر است». (یادآوری مى‏شود که شتران سرخ رنگ، در آن زمان، نزد اعراب، از ارزش بسیار بالایی بر خوردار بودند)».

۲-حسن ابن علی رضی الله عنهما:

– مصلح امت حسن:

ابن عبدالبر رحمه الله علیه در الاستیعاب (۱/۳۶۹ حاشیه الاصابه) می فرماید:

«آثار صحیحه از پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم به تواتر رسیده که ایشان در باره حسن بن علی فرمودند:

(إن ابنی هذا سید و عسی الله أن یبقیه حتی یصلح به بین فئتین عظیمتین من المسلمین) «یقینا این پسرم سید – در لغت سردار- است از خداوند امیدوارم که او را باقی گذارد تا اینکه بوسیله او بین دو گروه بزرگ از مسلمانان صلح برقرار گرداند».

– گل خوشبوی پیامبر حسن:

این حدیث را عده ای از صحابه روایت کرده اند، در همین مورد در روایت ابی بکره آمده است که (و إنه ریحانتی من الدنیا). «او گل خوشبوی من از دنیا است».

  • حسین ابن علی رضی الله عنهما:

از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت شده‌ که‌ فرمودند: «الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنه».

(حسن و حسین سید و سرور جوانان بهشت هستند).(ترمذی –حسن صحیح)

  • عبدالله ابن جعفر طیار رضی الله عنهما:

در آغوش رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم:

در صحیح مسلم ( ۲۴۲۸) از عبدالله بن جعفر روایت است که فرمود:

(کان رسول الله صلى الله علیه و سلم إذا قدم من سفر تٌلقی بصبیان أهل بیته، قال: و إنه قدم من سفر فسبقٌ بی إلیه، فحملنی بین یدیه،‌ ثم جیء بأحد ابنی فاطمه فأردفه خلفه، قال فأٌدخلنا المدینه ثلاثه علی دابه).

یعنی «رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم هرگاه از سفر باز می گشتند با کودکان اهل بیت شان ملاقات می کردند، باری ایشان از سفر بازگشتند من هم به پیشوازشان برده شدم، حضرت مرا جلوشان سوار کردند، سپس یکی از پسران فاطمه – حسن یا حسین- آورده شد او را پشت سرشان سوار کردند می گوید: آنگاه سه تایی مان در حالی که بر یک اسب سوار بودیم وارد مدینه شدیم».

  • عباس ابن عبدالمطلب رضی الله عنه:

پیامبر درباره او گفت: «إنَّ العباس منی وأنا منه». «عباس از من است و من از عباس هستم»[۲].

و فرمود: «یا أیها الناس! من آذى عمی فقد آذانی؛ فإنما عم الرجل صنو أبیه»[۳].

«ای مردم هر کس عموی مرا اذیت کند مرا اذیت کرده است، زیرا عموى شخص مانند پدرش است؟!».

  • حمزه ابن عبدالمطلب رضی الله عنه:

حمزه بن عبدالمطلب رضی الله عنه شیر خدا و شیر پیامبرش، شهید أُحد و قهران بدر :

وقتی حمزه شهید شد پیامبر به شدت ناراحت شد و فرمودند: (روز قیامت نزد خدا، حمزه سید و سرور شهیدان است)[۴].

  • جعفر ابن ابی طالب رضی الله عنه:

پیامبر صلی الله علیه وسلم به او فرمودند: «أشبهت خَلْقی وخُلُقی»[۵].

«آفرینش و اخلاق تو شبیه آفرینش و اخلاق من است».

و جعفر یکی از پیشگامان به اسلام بود و او به حبشه هجرت نمود و همان جا باقی ماند تا آن که پیامبر صلی الله علیه وسلم به مدینه هجرت کرد، آنگاه جعفر در روز فتح خیبر به مدینه آمد و پیامبر صلی الله علیه وسلم از آمدن او بسیار خوشحال شد، و به سوی او بلند شد و او را در آغوش گرفت و پیشانی او را بوسید.

و وقتی پیامبر صلی الله علیه وسلم جعفر را به عنوان جانشین زید بن حارثه رضی الله عنه فرستاد، و جعفر پیکار کرد تا اینکه هر دو دستش قطع گردید و به شهادت رسید، آنگاه خداوند در عوض دستهایش به او دو بال داد که در بهشت پرواز می‌کند، بنابراین بعد از شهادت به او طیار می‌گفتند، و وقتی خبر شهادت او به پیامبر صلی الله علیه وسلم رسید به شدّت ناراحت و اندوهگین شد و فرمود: «دخلت الجنه البارحه فنظرت فیها وإذا جعفر یطیر مع الملائکه»[۶]. «شب گذشته وارد بهشت شدم و در آن نگاه کردم ناگهان دیدم که جعفر همراه با فرشتگان پرواز می‌کند». و گفت: «مر بی جعفر اللیله فی ملأ من الملائکه، وهو مخضب الجناحین بالدم أبیض الفؤاد». «شب گذشته جعفر به همراه گروهی از فرشتگان از کنار من گذشت، در حالی که بالهایشان آغشته به خون بودند و دل و سینه‌اش سفید بود»[۷].

خواننده عزیز شما می‌توانید به فهرست بخاری و مسلم و دیگر منابع اهل سنت نگاه فرمایید تا احادیثی که اهل سنت در کتابهایشان در مورد فضیلت اهل بیت روایت کرده‌اند را ببینی، احادیثی که بعضی به صورت عام و کلّی اهل بیت را ستوده‌اند و در بعضی، از افراد اسم برده شده است.

([۱]) الفتاوی:۱/۳۳۵٫

[۲]) الترمذی (۳۷۵۹). نسائی ۸/۳۳٫

[۳]) الترمذی (۳۷۵۹). احمد ۴/۱۶۵٫

[۴]) الحاکم فی المستدرک ۲/۱۳۰٫

[۵]) صحیح بخاری (ح: ۲۵۵۲).

[۶]) الحاکم در المستدرک ۳/۲۱۷، الطبرانی در الکبیر ۲/۱۰۷٫

[۷]) الحاکم در المستدرک ۳/۲۳۴٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سئوال امنیتی: لطفا جواب معادله را بنویسید *